Monetair beleid

De monetairbeleidsinstrumenten

Om zijn hoofddoel van handhaving van de prijsstabiliteit te verwezenlijken, beschikt het Eurosysteem over een samenstel van monetairbeleidsinstrumenten.

Open-markttransacties

Open-markttransacties vormen het belangrijkste instrument. Zij dienen ertoe 

• de rente te sturen, 
• de liquiditeitssituatie in de geldmarkt te beheersen, en
• de koers van het monetaire beleid aan te geven.

Zij kunnen in de volgende vier categorieën worden onderverdeeld:

• basisherfinancieringstransacties: reguliere liquiditeitsverschaffende transacties met wederinkoop die wekelijks worden uitgevoerd en een looptijd van een week hebben; 
• langerlopende herfinancieringstransacties: liquiditeitsverschaffende transacties met wederinkoop die maandelijks worden uitgevoerd en normaliter een looptijd van drie maanden hebben; 
• “fine-tuning”-transacties: deze worden uitgevoerd op ad-hocbasis en hebben tot doel de liquiditeitsverhoudingen in de geldmarkt te beheersen en de rente te sturen, met name om de effecten op de rente van onverwachte fluctuaties in de liquiditeitsverhoudingen in de markt op te vangen; en 
• structurele transacties: deze vinden (al dan niet regelmatig) plaats wanneer de ECB de structurele liquiditeitspositie van het Eurosysteem ten opzichte van de financiële sector wil beïnvloeden, bijvoorbeeld het bedrag aan liquiditeit in de markt op de langere termijn. Deze transacties kunnen de vorm krijgen van transacties met wederinkoop, rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier, of de uitgifte van ECB-schuldbewijzen.

Permanente faciliteiten

Het Eurosysteem biedt tevens permanente faciliteiten, die ertoe dienen zeer kortlopende liquiditeiten te verschaffen en te onttrekken. De rentetarieven van deze faciliteiten stellen normaliter een boven- en ondergrens aan de zeer korte rente in de geldmarkt.

Er worden twee permanente faciliteiten aangeboden: 

• de marginale beleningsfaciliteit, die het tegenpartijen (financiële instellingen zoals banken) mogelijk maakt daggeld te verkrijgen van de nationale centrale banken op onderpand van beleenbare activa; en
• de depositofaciliteit, die door tegenpartijen kan worden gebruikt om bij de nationale centrale banken zeer kortlopende deposito’s aan te houden. 

Reserveverplichtingen

Ten slotte verplicht het Eurosysteem kredietinstellingen minimumreserves aan te houden op rekeningen bij de nationale centrale banken. Het doel van het stelsel van reserveverplichtingen is het stabiliseren van de geldmarktrente en het creëren (of vergroten) van een structureel liquiditeitstekort.