Organisatie

Het Europees Stelsel van Centrale Banken

Het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB) omvat

• de Europese Centrale Bank (ECB) en
• de nationale centrale banken van alle 27 EU-lidstaten.

Het ESCB omvat dus ook de nationale centrale banken van de EU-lidstaten die nog niet op de euro zijn overgegaan, hetzij vanwege hun speciale status (Denemarken, het Verenigd Koninkrijk), hetzij vanwege hun derogatie. Dat laatste is van toepassing op Zweden en op zeven van de twaalf lidstaten die sinds mei 2004 tot de EU zijn toegetreden. Dat betekent dat deze landen nog steeds hun eigen nationale valuta hebben, waarvoor zij nog steeds hun eigen monetair beleid voeren, en dat hun centrale bank op dit gebied vooralsnog soeverein blijft. Dat betekent natuurlijk ook dat zij niet betrokken zijn bij de kernactiviteiten van de Monetaire Unie, zoals het monetaire beleid voor het eurogebied.

De nationale centrale banken buiten het eurogebied nemen niettemin de beginselen van het monetaire beleid in acht, dat gericht is op prijsstabiliteit. Daarnaast houdt het lidmaatschap van het ESCB in dat de nationale centrale banken in uiteenlopende mate samenwerken met het Eurosysteem op gebieden als het TARGET2-betalingssysteem en het verzamelen van gegevens voor statistieken. Bovendien biedt het Europese Wisselkoersmechanisme II (ERM II) een kader voor samenwerking op het gebied van monetair en wisselkoersbeleid met het Eurosysteem. Het institutionele forum voor een dergelijke samenwerking is de Algemene Raad van de ECB.

De rechtsgrondslag voor het ESCB is neergelegd in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (hernoemd tot het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, van kracht sinds 1 december 2009) en de Statuten van het Europees Stelsel van Centrale Banken en van de Europese Centrale bank (Statuten van het ESCB). Het Verdrag wijst de taken van een centrale bank voor de euro in het algemeen aan het ESCB toe. In de Statuten van het ESCB worden de rollen en functies van de ECB en de nationale centrale banken uitvoeriger omschreven.

De tekst van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en de daaraan gehechte Statuten van het ESCB zijn te vinden op http://eur-lex.europa.eu/en/treaties/index.htm.